آیا مسیریاب «بلد» به‌عمد در نقشه‌های OSM خرابکاری می‌کند؟

علیرضا منافی

مسیریاب‌های ایرانی ازجمله بلد برای مسیریابی به سرویس‌ OpenStreetMap وابسته هستند. OSM یک پروژه‌ جهانی رایگان و قابل ویرایش است که داده‌های خود را از طریق کاربران در سرتاسر جهان به‌دست می‌آورد.

به‌تازگی یکی از اعضای جامعه کاربران ایرانی OSM با نام کاربری «سوشا» از خرابکاری گسترده‌ یکی از کاربران ایرانی در داده‌های نقشه‌ عربستان سعودی خبر داده است.مشخص شده است که کاربر خرابکار برای مسیریاب ایرانی بلد کار می‌کند.

به‌گفته‌ این کاربر، در تاریخ ۳ اسفند ۹۹، مسدودیتی در دو محور «جاده هراز» و «آزاد‌راه غدیر» به‌وجود آمد که باعث می‌شد مسیریاب‌هایی که از نقشه‌های OpenStreetMap استفاده می‌کردند، با مشکل مسیریابی مواجه شوند. این امر درحالی اتفاق افتاده بود که مسیریاب بلد محصول کافه‌بازار با این مشکل رو‌به‌رو نبود.

با بررسی‌های بعدی مشخص می‌شود کاربری ایرانی با نام arezu تغییرات منجر به بسته‌شدن معابر را در OSM ایجاد کرده است. با بررسی حساب‌های شبکه‌های اجتماعی و لینکدین این کاربر مشخص می‌شود که او در بلد کار می‌کند.

جامعه‌ کاربران ایرانی OSM در ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۰ متوجه می‌شوند که کاربرانی مشغول ویرایش نام خلیج فارس در این سرویس هستند. کاربران OSM Iran با برقراری تماس با بنیاد OSM سعی می‌کنند موضوع را به‌صورت دوستانه و مسالمت‌آمیز حل‌وفصل کنند، اما متاسفانه به‌دلیل بالابودن حجم خرابکاری کاربری ایرانی، تگ name از این سطح آبی به‌کل حذف می‌شود و OSM تصمیم می‌گیرد هر کشوری از هر اسمی که دوست دارد برای اشاره به این خلیج استفاده کند.

۲۸ خرداد ۱۴۰۰ کاربران عربستانی در Mailing List بنیاد OSM خبر از حجم گسترده‌ی خرابکاری سیستماتیک توسط ایرانی‌ها می‌دهند و فهرستی از کاربران ایرانی را منتشر می‌کنند که ۳۰۰ هزار آبجکت را از نقشه‌های این کشور حذف کرده‌اند.

با بررسی‌های OSM Iran مشخص می‌شود بیشترین حجم از خرابکاری متعلق به کاربر arezu است که پیش‌تر اشاره شد در بسته‌شدن جاده‌ی هراز دست داشته و ظاهرا برای بلد کار می‌کند.

بلد در توییتی، وابسته‌بودن ادیتور مذکور به این شرکت را تأیید کرده؛ اما اقدامات او را ناشی از «احساسات این همکار» عنوان می‌کند.